Bekijk religieus erfgoed in heel Europa

Na inpoldering van een deel van de Dollard ontstond in 1659 een nederzetting die werd aangeduid als Scheemderhamrik. Een nieuw gevormde hervormde gemeente splitste zich af van Scheemda. Nieuw Scheemda was geboren en begon meteen met de bouw van een kerk. Deze werd in 1661 afgebouwd en voorzien van een heus uurwerk; de wijzerplaat zit in de ‘dakkapel'.

Een eenvoudig 17e eeuws zaalkerkje met grote rondboogvensters en een kleine dakruiter. Zowel de noordwand als de westwand bevatten een ingang onder een korfboog.

De imposante kruiskerk is gebouwd in de vroege 14e eeuw in een een overwegend laatromaanse bouwstijl, goed herkenbaar door de indeling en bewerking van de muren; een beneden en bovenzone met veel siermetselwerk in de bovenzone.

Het lijkenhuisje op het kerkhof is het startpunt van het 12 kilometer lange ‘Leedaanzeggerspad'. Het is een route die in de 19e eeuw, toen telefoon, telegraaf en smartphone nog niet werden gebruikt, gelopen werd door een 'leedaanzegger'. Zijn taak: in Noordwijk en omgeving deur aan deur te berichten van iemands verscheiden. Vergezel de brave borst op zijn route en volg met hem het pad over nog bestaande en verdwenen wegen. En bedenk: ‘De mortuis nil nisi bene'.

In dit laatromaanse kerkje is de preekstoel versierd met symbolen van de vier jaargetijden. Opvallend zijn de 12 ruitvormige rouwborden.

De kerk ligt op de wierde, omsloten door een kerkhof met beukenhaag. Gebouwd in de 13e eeuw, naar het oosten verlengd in de 15e eeuw. Het is een eenvoudige kerk, eenbeukig, met een driezijdig gesloten gotisch koor.

Regelmatig zijn er kerkgangers in Oostum te vinden die het gebouw opzoeken vanwege haar schoonheid

Op een bijna door Appingedam ingesloten wierde ligt de vermoedelijk 13e eeuwse kerk van Opwierde. Een opmerkelijk gebouw, met gevels die zijn verdeeld in twee zones en nissen versierd met vlechtwerk.

Met de ontginning van de veenkoloniën rond 1600, werd het dorpje Oude Pekela gesticht. Niet veel later, zo tussen 1683 en 1685, kwam er een eenvoudige zaalkerk, gefinancierd door de stad Groningen die ook eigenaar werd van de kerk. Op het oudste zegel van Oude Pekela staat dan ook een vrouw (stad Groningen) met een meisje (Oude Pekela) aan haar hand afgebeeld en het bijschrift: 'Groningen zorgt ervoor'.

Door verschillende verbouwingen en herstelling heeft de kerk van Saaxumhuizen haar middeleeuwse karakter verloren. De kerk heeft tegenwoordig voornamelijk 19e eeuwse kenmerken.